Nazwa województwa 9 z 16

Skąd się wzięła nazwa „Podkarpackie”?

Nazwa jest przymiotnikiem od Podkarpacia, czyli obszaru położonego przy podnóżu Karpat. Brzmi przejrzyście, ale zakres słowa Podkarpacie nigdy nie był jeden i bezdyskusyjny.[1][2]

Wszystkie nazwy województw

Pytanie 1

Skąd się wzięła nazwa?

Budowa słowa jest relacyjna: pod- wskazuje położenie u podnóża, a Karpaty są punktem odniesienia. W geografii termin stosowano przede wszystkim do obniżeń i kotlin leżących na zewnątrz łuku górskiego.[1][3][4]

Najstarsze formy wskazane w źródłach

  1. 1525
    montes Carpaty

    łaciński zapis zawierający nazwę gór, będącą podstawą słowa Podkarpacie[3]

Stopień pewności

Inne hipotezy

Hipoteza alternatywna

Podkarpacie jako pogórze albo cały południowy wschód

W różnych opracowaniach tą samą nazwą obejmowano podnóże Karpat, pogórza, a potocznie także miejscowości położone już w górach. Spór dotyczy zakresu nazwy, nie jej podstawowej budowy.[1]

Wyraźnie oddzielamy od ustaleń

Etymologia ludowa

W wykorzystanych źródłach nie odnotowano osobnego ludowego objaśnienia, które trzeba byłoby oddzielić od hipotez badawczych.

Pytanie 2

Czym jest ten obszar i jak ukształtowały się jego granice?

Województwo podkarpackie i geograficzne Podkarpacie pokrywają się tylko częściowo. Nazwa orientuje obszar względem Karpat, ale nie wytycza granicy administracyjnej.[5][1][2]

Obecne województwo utworzono 1 stycznia 1999 roku, gdy wcześniejszy podział na 49 województw zastąpił system 16 większych jednostek. Porównanie urzędowych wykazów gmin pokazuje, że jego pierwotny obszar złożono z całości dawnych województw przemyskiego i rzeszowskiego oraz z części województw krośnieńskiego, tarnobrzeskiego i tarnowskiego. Ustawa wytyczyła dokładny zasięg przez imienny wykaz 160 gmin; siedzibę wojewody i sejmiku wyznaczono w Rzeszowie. Późniejsza zmiana granic wymaga rozporządzenia Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii zainteresowanych samorządów.[5][6][7][8][9]

Powiązane, ale osobne tematy