Opis
W polu czerwonym na trójwzgórzu zielonym typu włoskiego krzyż łaciński złoty, z nałożoną na dolne ramię koroną. Z prawej strony herbowej święty Romuald stojący na wprost, z nimbem złotym i brodą srebrną, w kukulli, z prawicą uniesioną w geście błogosławieństwa, lewicą wspartą na lasce. Z lewej święty Roch kroczący w prawo, z nimbem złotym, brodą i włosami srebrnymi, w tunice do kolan przewiązanej sznurem, z pelerynką i kapturem, z prawicą na piersi i lewicą wspartą na długiej lasce podróżnej z tykwą; u jego stóp pies czarny kroczący w lewo, trzymający w pysku chleb.
Historia
Pieczęć nadał Suwałkom przywilej lokacyjny króla Augusta II z 2 marca 1720 roku i od razu podyktował jej treść: „A że to miasteczko jest założone pod tytułem Świętego Romualda i Świętego Rocha, tedy mają na znak protekcji używać na pieczęci miejskiej tych świętych przy trzech górach z krzyżem i z koroną”. Nadanie potwierdzono w 1738 roku, a samą kompozycję znamy z odcisków przy dwóch dokumentach — z 1761 roku, przechowywanym w archiwum petersburskim, i z 1895 roku, z Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historycznego.
Z biegiem lat rysunek się rozjechał. W wydanej w 1965 roku książce „Miasta polskie w tysiącleciu” ogłoszono opracowanie herbu znacznie odbiegające od pieczęci: święci klęczeli zamiast stać, krzyż unosił się nad koroną zamiast przechodzić przez nią dolnym ramieniem, inaczej narysowano psa, a całość oparto na dodanej podstawie, której pieczęć nie miała. Tym właśnie wizerunkiem, przetworzonym cyfrowo, Suwałki posługiwały się aż do 2022 roku.
Rozbieżności zakwestionowała Komisja Heraldyczna. Obowiązującą wersję — kompromis między uwagami Komisji, życzeniami władz miasta i zdaniem zainteresowanych mieszkańców — opracowali Kamil Wójcikowski i Robert Fidura, a przyjęła ją uchwała nr XLIX/638/2022 Rady Miejskiej w Suwałkach z 28 września 2022 roku.
Co znaczą godła
Cały herb jest o kamedułach. Święty Romuald założył ten zakon, a kameduli wigierscy — których erem ufundował 6 stycznia 1667 roku Jan II Kazimierz — byli fundatorami i właścicielami miasta. Trzy zielone góry z krzyżem i koroną to nie krajobraz, tylko godło kongregacji Monte Corona, jedno z dwóch godeł kamedulskich. Święty Roch jest patronem chroniącym od zarazy, a pies u jego nóg oznacza wiarę, wierność i posłuszeństwo. Klasztor i miasto to jedna historia i dlatego Wigry oraz Suwałki są w tym katalogu jednym kierunkiem.
To jest herb Suwałk, nie Suwalszczyzny. Region nie jest jednostką samorządu, więc herbu mieć nie może; nie był też nigdy częścią historycznego Podlasia, choć leży w województwie podlaskim. Herb miasta stoi tu, bo Suwałki są jego środkiem — ale Augustów, historycznie do Suwalszczyzny zaliczany, jest w katalogu osobnym kierunkiem i nosi własny znak.