Czy naprawdę warto?
To jedyna trasa udostępniona turystycznie w obszarze ochrony ścisłej BPN i różnica względem reszty puszczy jest w tym, czego tu nie ma: nikt tego lasu nie posadził i nikt go nie sprząta. Martwe drewno zostaje tam, gdzie upadło — stojące suche pnie, złomy, wykroty — a od niego zależy reszta: najrzadsze grzyby (pniarek różowy, soplówka gałęzista), chrząszcze bogatek wspaniały i rozmiazg kolweński, dzięcioł trójpalczasty i białogrzbiety. Wejście kosztuje więcej zachodu niż pieniędzy. Kolejność jest sztywna: najpierw biuro turystyczne i przewodnik z ważną licencją na BPN, dopiero potem bilet, bo Park przewodnika do tego obiektu nie zapewnia. Miejsce i godzinę zbiórki ustala biuro, u niego też zostaje kwestia stawki — 10 zł to sam wstęp, usługa przewodnika jest poza cennikiem BPN i realny koszt wyjścia znany jest po telefonie do biura. Lista około 25 biur i firm, z telefonami i językami obsługi, jest na stronie Parku. Ograniczenia są realne. Trasa jest nieoznakowana, więc samodzielne wejście odpada, a z 7 km tylko 4 prowadzą po dawnym Rezerwacie Ścisłym. Dąb Jagiełły, do którego trasa prowadzi, dziś leży — w mapach figuruje jako pniak. Na żubry to też nie jest miejsce: zimą i wczesną wiosną gromadzą się one przy miejscach dokarmiania w ostojach „Kosy Most” i „Czoło”, poza tą trasą. Dostępność jest połowiczna. Fragment trasy biegnący trybą leśną jest częściowo dostępny dla osób poruszających się na wózkach, ale odcinek ścieżką leśną — nierówności terenu, wystające korzenie, przewrócone drzewa — dla wózków inwalidzkich i dziecięcych jest trudno dostępny. Na terenie leśnym nie ma przystosowanych toalet ani tablic w alfabecie Braille'a; te udogodnienia, razem z pętlami indukcyjnymi i tyflomapą, są w Muzeum Przyrodniczo-Leśnym. Biura turystyczne organizują wjazd bryczką na trasę i to jest tu realna alternatywa dla marszu. Pogoda potrafi zamknąć trasę: w czasie burz i silnego wiatru przebywanie na terenie Obrębu Ochronnego Rezerwat jest zabronione, a w czasie wiosennych roztopów i intensywnych opadów szlaki bywają okresowo zamykane. Okno zwiedzania idzie za słońcem — od pół godziny przed wschodem do pół godziny po zachodzie — więc w grudniu, przy dniu 7:00–16:00, trzygodzinne przejście trzeba zacząć rano.
Dla kogo to dobry wybór?
Dla tych, którzy chcą zobaczyć las bez wycinki i porządkowania, i dla ludzi od grzybów, chrząszczy i dzięciołów. Dobre na pół dnia i na małą grupę — jeden przewodnik prowadzi najwyżej 10 osób, licząc opiekunów.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść, jeśli przyjeżdżasz bez planu: bez wcześniej wynajętego przewodnika nie wejdziesz, a trasa jest nieoznakowana w terenie. Odpuść też przy burzy i silnym wietrze, bo obowiązuje wtedy zakaz przebywania na terenie Obrębu Ochronnego Rezerwat, oraz gdy jedziesz z psem — poza psami asystującymi zwierząt nie wolno tu wprowadzać.
Praktyczne wskazówki
- Najpierw biuro turystyczne i przewodnik, dopiero potem bilet — BPN nie zapewnia przewodnika do Obrębu Ochronnego Rezerwat.
- Lista biur i firm z licencjonowanymi przewodnikami, z adresami, telefonami i językami obsługi: https://bpn.gov.pl/przewodnicy
- BORT PTTK, ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża, tel. +48 85 681 22 95 lub +48 787 043 835, pttk@interia.com
- Biuro Przewodnickie WATAHA, Teremiski 48a, tel. +48 604 535 571; Dzikie Podlasie, Pogorzelce 57A, tel. +48 509 253 176; Aktywna Turystyka Przyrodnicza „SÓWECZKA”, ul. Kolejowa, kiosk „Sóweczka”, tel. +48 669 774 777
- Bilety kupuje się w kasie Muzeum Przyrodniczo-Leśnego (Park Pałacowy 11), w kasie Rezerwatu Pokazowego Żubrów albo online na https://bilety.bpn.com.pl/ — online najwyżej na 7 dni do przodu.
- Kasy są nieczynne 1 stycznia, 7 stycznia, 1 listopada, 25 grudnia oraz w II dzień katolickich i prawosławnych Świąt Wielkanocnych; na te dni bilet trzeba mieć kupiony online.
- Bezpłatnie wchodzą dzieci do lat 7, mieszkańcy gmin Białowieża i Narewka, przewodnicy z licencją BPN oraz posiadacze ważnej Karty Dużej Rodziny — KDR nie zwalnia z obowiązku wynajęcia przewodnika.
- Wjazd rowerem na teren Obrębu Ochronnego Rezerwat kosztuje 15 zł i również wymaga wynajęcia licencjonowanego przewodnika.
- Wjazd bryczką lub saniami jest możliwy za zezwoleniem Dyrektora Parku, po uiszczeniu opłaty i zgłoszeniu przez organizatora; przejazdy organizują firmy i biura turystyczne w Białowieży i okolicy.
- Grupa to maksymalnie 10 osób na jednego przewodnika, łącznie z opiekunami grup dzieci i młodzieży.
- Przed wyjazdem warto sprawdzić komunikat turystyczny BPN (https://bpn.gov.pl/komunikaty-turystyczne) i ostrzeżenia IMGW.
- Poruszanie się poza udostępnionymi trasami, szlakami i ścieżkami przyrodniczymi jest zabronione.
- Psy zostają poza obszarem — wyjątkiem są psy asystujące. Do Parku Pałacowego pies może wejść na smyczy i w kagańcu, a kojce dla psów są przy Rezerwacie Pokazowym Żubrów, 3 km przed Białowieżą.
- Punkt Informacji Turystycznej BPN działa w budynku Muzeum Przyrodniczo-Leśnego, w godzinach pracy Muzeum.
- Biuro Parku (Park Pałacowy 11, tel. +48 85 682 97 00, bpn@bpn.com.pl) pracuje pn–pt 7:30–15:30.
