Opis
W polu czerwonym splecione złote litery „S A” pisane antykwą renesansową, ukoronowane srebrną mitrą wielkoksiążęcą, której zwieńczenie w postaci krzyżyka jest złote, a wypełnienie ma barwę pola. Po bokach monogramu mniejsze złote litery „P” oraz „R”. Na tarczy nie ma ani zwierzęcia, ani budowli, ani narzędzia — całe godło jest podpisem.
Historia
Herb nadał Augustowowi Zygmunt II August razem z prawami miejskimi, wystawiając dokument w Wilnie w 1557 roku. Miasto powstało z woli króla, na jego gruncie i pod jego imieniem, więc nie miało wcześniejszej tradycji herbowej, do której mogłoby sięgnąć — w chwili lokacji leżało w całości na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego, a od unii lubelskiej w 1569 roku aż do rozbiorów granica między Koroną a Litwą biegła tędy rzeką Nettą.
Obowiązujący opis herbu zawiera Statut Miasta Augustowa, przyjęty uchwałą nr XI/127/19 Rady Miejskiej z 27 czerwca 2019 roku. Zmiany godła nie odnotowuje żadne dostępne opracowanie; zmieniał się rysunek, tak jak w każdym herbie, który przez cztery i pół wieku przechodził z pieczęci na pieczęć.
Co znaczą godła
Litery S i A to monogram Zygmunta II Augusta, łacińskiego Sigismundus Augustus — ten sam splot, który król kazał tkać na wawelskich arrasach. Mniejsze P i R to skrót od Poloniae Rex, „król Polski”. Czerwień pola oznacza władzę.
Najwięcej mówi jednak mitra. Nie jest to korona królewska, lecz mitra wielkiego księcia litewskiego: Zygmunt August był władcą obu państw, a Augustów leżał dokładnie na ich styku. Herb jest więc podwójnym podpisem — łacińskim tytułem królewskim przy literach i litewskim tytułem książęcym nad nimi — postawionym na granicy, którą ten sam władca dwanaście lat później przesunął. Kanał Augustowski, z którego miasto jest dziś znane, zaczęto kopać 266 lat później.