Opis
To nie jest herb, lecz znak graficzny parku narodowego — nie ma tarczy, godła ani tynktur, więc nie podlega opisowi heraldycznemu. Znak jest okrągły, złożony z dwóch kół współśrodkowych, ujętych cienką brązową obwódką. W zewnętrznym pierścieniu, na białym tle, brązowe wersaliki: u góry PARK NARODOWY, u dołu „BORY TUCHOLSKIE” w cudzysłowie; oba napisy rozdzielają dwie brązowe kropki. W kole wewnętrznym, na białym tle nieba, zielone korony sosen i dwa brązowe pnie na pierwszym planie, u dołu zielony brzeg i błękitna tafla jeziora. Na długiej gałęzi z prawej strony siedzi tokujący głuszec: głowę ma uniesioną i zwróconą w prawo, ogon rozłożony w wachlarz do góry.
Historia
Park Narodowy „Bory Tucholskie” utworzono rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 maja 1996 r. (Dz.U. 1996 nr 64 poz. 305), z mocą od 1 lipca 1996 r.; dyrekcja mieści się w Charzykowach, a park liczy 4613 ha. Park podaje, że elementy znaku wybrali jego pracownicy i osoby z nimi współpracujące; nazwiska projektanta nie ujawnia. Data pierwszego ustanowienia wzoru nie jest znana — obowiązujący statut parku, nadany rozporządzeniem Ministra Środowiska z 18 lutego 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 286), logo nie reguluje, podobnie jak poprzedzające go zarządzenie nr 15 Ministra Środowiska z 9 marca 2011 r. (Dz. Urz. Min. Środ. i GIOŚ nr 1, poz. 15). Od 15 października 2013 r. park używa wersji uzupełnionej o symbol programu UNESCO „Człowiek i biosfera” (MAB) — Rezerwat Biosfery Bory Tucholskie utworzono 2 czerwca 2010 r.; materiały ze starszym znakiem park zapowiedział użytkować do zniszczenia lub wyczerpania zapasów.
Region Borów Tucholskich to około 3 tys. km² borów sosnowych na sandrze w dorzeczu Brdy i Wdy, w województwach pomorskim i kujawsko-pomorskim. Nie jest jednostką samorządu, więc herbu nie ma i mieć nie może — herby przysługują tu gminom, miastom i powiatom, na których terenie leżą bory. Park zajmuje około półtora procent tego obszaru, a jego urzędowa nazwa zapisywana jest w cudzysłowie.
Co przedstawia i znaczy znak
Znak zbiera trzy elementy, na których opiera się krajobraz tej ziemi: wodę, las z panującą sosną i zwierzęta. Sosna zwyczajna jest gatunkiem dominującym, a jeziora polodowcowe tworzą drugi filar krajobrazu. Ptak na gałęzi to głuszec i jego wymowa jest odwrotna niż duma z posiadania: głuszca w Borach Tucholskich już nie ma — w 1975 r. w okolicach miejscowości Laska odstrzelono prawdopodobnie ostatniego, jaki tu żył. Park tłumaczy obecność ptaka w znaku jako przypomnienie, że nie wolno dopuścić do wyginięcia żadnego gatunku, i jako symbol pokory wobec przyrody. Barwy nie są tynkturami heraldycznymi, tylko opisem terenu: biel to niebo, zieleń ląd, błękit woda, brąz — kolor samego rysunku i liter.
