Opis
W polu srebrnym budowniczy wałów przeciwpowodziowych w brązowym stroju i czarnych butach, przepasany stalowym pasem, z ręką prawą pod bok, lewą wspartą na łopacie o stalowym stylisku, stojący na zielonej murawie, z trzema zielonymi trzcinami o brązowych kolbach z prawej strony. Prawa i lewa liczone są od strony tarczy, więc patrzący ma trzciny po swojej lewej ręce, a łopatę po prawej. To herb powiatu, nie regionu — Żuławy Wiślane własnego herbu nie mają.
Historia
Powiat nowodworski w województwie pomorskim, z siedzibą w Nowym Dworze Gdańskim, powstał w reformie administracyjnej 1999 r.; w pracach nad reformą w 1998 r. figurował roboczo jako „powiat żuławski”. Herb i flagę ustanowiła uchwała nr XXX/150/2001 Rady Powiatu Nowodworskiego z 13 czerwca 2001 r., podjęta na podstawie art. 12 pkt 10 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 3 ustawy z 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach; wzór herbu jest załącznikiem nr 1, wzór flagi — załącznikiem nr 2. Flagę tworzą dwa pionowe pasy jednakowej szerokości, biały i zielony, z herbem na białym, w proporcji 5:8, a uchwała dopuszcza zastępowanie w herbie i fladze srebra barwą białą. Uchwała nr XXXIII/165/2001 z 25 września 2001 r. zmieniła tylko przepisy o używaniu znaku i o wejściu w życie — wizerunku nie tknęła. Uzasadnienie uchwały podaje, że własny herb powiat miał już w okresie Wolnego Miasta Gdańska, w 1930 r.
Same Żuławy herbu nie mają i mieć nie mogą: to region fizycznogeograficzny i kulturowy, a nie jednostka samorządu, a ustawa o odznakach i mundurach pozwala ustanawiać herby wyłącznie jednostkom samorządu terytorialnego, przy czym projekt wymaga opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydawanej po zasięgnięciu zdania Komisji Heraldycznej. Żuławy Wiślane leżą w dwóch województwach — pomorskim i warmińsko-mazurskim — i w kilku powiatach; powiat nowodworski obejmuje tylko ich północną część: fragment Żuław Wielkich (Malborskich) między Wisłą a Nogatem wraz z Mierzeją Wiślaną. W latach 1920–1939 na części tego obszaru istniał powiat Wolnego Miasta Gdańska Großes Werder (Wielkie Żuławy) z siedzibą w Nowym Dworze Gdańskim. Osobny, starszy herb ma samo miasto: Nowy Dwór Gdański otrzymało go wraz z flagą 11 czerwca 1896 r., a godło nawiązywało do wzorów nowodworskiego bractwa strzeleckiego.
Co znaczą godła
Godłem jest człowiek z łopatą. Żuławy to depresyjna delta Wisły: z około 1700 km² regionu blisko 450 km² leży poniżej poziomu morza, a krajobraz utrzymuje się dzięki wałom, rowom i pompom. Uzasadnienie uchwały wiąże postać wprost z obroną przeciwpowodziową i podaje, że heraldyczna figura budowniczego wałów towarzyszy Żuławom od około pięciuset lat. Zielona murawa i trzciny o brązowych kolbach wskazują na podmokłe łąki i szuwary delty. Srebrne pole daje postaci jasne tło i razem z trzcinami przywołuje wodne otoczenie. Strój bywa czytany jako ubiór osadnika mennonickiego — olędrzy, w większości mennonici, prowadzili tu melioracje od XVI w. — choć uchwała nazywa postać po prostu budowniczym wałów przeciwpowodziowych.