Czy naprawdę warto?
Grzędy to koniec drogi leśnej, a nie przystanek przy trasie przelotowej. Park opisuje ten teren jako jeden z najdzikszych zakątków doliny Biebrzy — mozaikę siedlisk od bagiennych torfowisk przez olsy, bory i grądy po piaszczyste wydmy i murawy napiaskowe, i odwieczną ostoję wilka, łosia oraz rysia. Większość szlaków zaczyna się i kończy przy budynku Terenowego Ośrodka Edukacyjnego, dawnej leśniczówce położonej na polanie otoczonej lasami i moczarami. Nazwa obiecuje więcej, niż da się zobaczyć. Obszar Ochrony Ścisłej „Czerwone Bagno" o powierzchni 2 569 ha nie jest udostępniany turystycznie, a ścieżka o tej samej nazwie prowadzi kładką przez bór bagienny do platformy widokowej u jego granic i tam się kończy — 0,79 km w jedną stronę, powrót tą samą drogą. Matecznik łosia, w którym z kilku osobników w latach 50. odbudowała się cała obecna biebrzańska populacja, ogląda się wyłącznie od zewnątrz. Drugą rzeczą do policzenia przed wyjazdem są odległości. Kładka „Czerwone Bagno" leży 4,3 km od leśniczówki Grzędy, ścieżka „Borek Bartny" 5 km — pieszo obie razem z dojściami to około 20 km w obie strony szlakiem czerwonym, czyli pełny dzień. Rowerem jest łatwiej: szlak czerwony jest dostępny dla turystyki rowerowej od drogi nr 61 do uroczyska Nowy Świat. Samochodem drogą Grzędy – Nowy Świat (ok. 8 km) wolno jechać wyłącznie z przewodnikiem mającym zezwolenie dyrektora parku, po rezerwacji i z osobnym biletem 20 zł, przy limicie 5 samochodów osobowych i 2 autokarów jednocześnie. Woda na szlakach jest tu regułą, nie wyjątkiem. Czerwony szlak pieszy na odcinku „Wilcza Góra" – „Dział Kumkowskiego" oraz zielony na odcinku „Solistowska Góra" – połączenie ze szlakiem czerwonym i wzdłuż kanału Woźnawiejskiego wymagają obuwia trekingowego, a żółty na odcinku Kopytkowo – Nowy Świat wysokich butów gumowych; żółty szlak rowerowy Rajgród – Grzędy bywa podmokły na odcinku „Wilcza Góra" – „Kapli Dołek". Od 2 kwietnia 2026 zamknięta jest platforma widokowa w okolicy ur. Kłycek, czyli koniec czerwonego i zielonego szlaku pieszego, z powodu zużycia drewnianych elementów. Infrastruktura turystyczna parku — kładki, wieże widokowe, wiaty i czatownie — nie jest przystosowana do udostępniania osobom z niepełnosprawnościami, a park prosi, by osoby z niepełnosprawnościami lub ich opiekunowie kontaktowali się wcześniej i umawiali termin wizyty. W latach 2025–2027 planowana jest przebudowa budynków Terenowego Ośrodka Edukacji na Grzędach. Psów na tutejsze szlaki się nie wprowadza: w parkach narodowych obowiązuje zakaz wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, a wyjątkiem są psy asystujące.
Dla kogo to dobry wybór?
Dla obserwujących zwierzęta i dla tych, którzy chcą wejść kładką w bór bagienny. Sam ośrodek na Grzędach z Ośrodkiem Rehabilitacji Zwierząt, zagrodą koników polskich i ścieżką „Wydmy" zajmie ci 2–3 godziny; obie ścieżki z dojściami, około 20 km w obie strony — cały dzień.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść po opadach i wiosną, jeśli nie masz butów gumowych — gruntowe szlaki wokół Grzęd są wtedy podmokłe, a odcinek Kopytkowo – Nowy Świat wymaga wysokich. Odpuść też, jeśli planujesz przyjechać z psem: na tutejsze szlaki i obszary ochrony ścisłej wolno wejść tylko z psem asystującym.
Praktyczne wskazówki
- Ruch turystyczny na obszarze parku dozwolony jest od godziny przed wschodem słońca do godziny po zachodzie.
- Karta wstępu na szlaki lądowe: jednodniowa 10 zł i 5 zł ulgowa, weekendowa (piątek, sobota, niedziela) 20 zł i 10 zł, tygodniowa 50 zł i 25 zł, dwutygodniowa 90 zł i 45 zł, wielokrotna na rok kalendarzowy 150 zł i 75 zł.
- Bilet jest ważny na wszystkie szlaki piesze i ścieżki edukacyjne parku, a podczas kontroli okazuje się go razem z dokumentem tożsamości.
- Bilety kupisz online na biebrza.eparki.pl albo stacjonarnie — najbliżej Grzęd w Woźnejwsi 30A (Zagroda Kuwasy, tel. +48 86 273 35 20) i w Rusi 1 (Bar „u Dany", tel. 86 219 62 93).
- Zamiast biletu można też wykonać przelew na konto parku i mieć przy sobie jego potwierdzenie, w wersji elektronicznej lub jako wydruk.
- Z opłaty zwolnione są dzieci do 7 lat, posiadacze Karty Dużej Rodziny oraz mieszkańcy 16 gmin parku i gmin sąsiednich, wśród nich Goniądza, Rajgrodu i Trzciannego.
- Ulga 50% przysługuje uczniom i studentom, emerytom i rencistom, osobom niepełnosprawnym oraz żołnierzom służby czynnej.
- Ścieżka „Czerwone Bagno" ma znaki czarne, 0,79 km w jedną stronę i nawierzchnię utwardzoną w formie kładki; powrót odbywa się tą samą drogą.
- Ścieżka „Wydmy" to pętla 2,30 km po piachu o początku i końcu na uroczysku Grzędy; prowadzi do wieży widokowej na wydmie Wilcza Góra, skąd wraca się tą samą drogą albo szlakiem czerwonym.
- Ścieżka „Borek Bartny" to pętla 324 m o bartnictwie: 2 barcie, 3 kłody — wisząca, stojąca i leżąca — oraz ul; barcie i kłody są zamieszkane przez pszczoły.
- Przy głównej drodze przez Grzędy, czyli przy szlaku czerwonym, jest Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt: łosie, dziki i sarny widać od ogrodzenia albo ze specjalnej platformy widokowej.
- Koniki polskie z ośrodka hodowli zachowawczej (190 ha ogrodzonych łąk, pierwszy tabun 12 koników wpuszczono jesienią 2004 r.) obserwuje się wprost ze szlaków biegnących przy ogrodzeniach.
- Powierzchnie kładek, schodów i wież widokowych po opadach śniegu i deszczu bywają wilgotne i oblodzone.
- Wjazd samochodem osobowym na drogę Grzędy – Nowy Świat kosztuje 20 zł, autokarem 40 zł, bilet jest ważny 1 dzień i wymaga opieki osoby z zezwoleniem dyrektora parku na usługi przewodnickie.
- Rezerwację wjazdu robi się w punktach informacji turystycznej w Osowcu-Twierdzy i w Grzędach, tel. 85 738 30 35.
- Na miejscu jest pole namiotowe „Grzędy" prowadzone przez park oraz ekspozycja etnograficzna przy ośrodku edukacyjnym.
- Ścieżka biegowa „Na skraju Czerwonego Bagna" (6,20 km) startuje przy hotelu Zagroda Kuwasy w Woźnejwsi i jest równocześnie szlakiem konnym i pieszym.
