Czy naprawdę warto?
Warta drogi jest tu przede wszystkim woda i to, po co ją zrobiono. Zbiorniki mają około 21 ha i powstały na przełomie 1932 i 1933 roku w dolinie rzeki Perebel, żeby zatapiać w nich drewno — tak je konserwowano. Nadleśnictwo Hajnówka pisze, że dziś nie różnią się niczym od naturalnych akwenów i są bogate w dziką i rzadką faunę i florę. Sama osada jest od nich starsza: założyli ją w 1916 roku niemieccy osadnicy przybyli tu w celu eksploatacji Puszczy, i to dla drewna pociągnięto stąd wąskotorówkę do Hajnówki. Ścieżka „Puszczańskie Drzewa” obiega jeden ze stawów. Gospodarz terenu, Nadleśnictwo Hajnówka, podaje 4 km w kształcie pętli i 14 przystanków: 12 przy głównych gatunkach drzew i krzewów, mini skansen kolejki i kapliczka ekumeniczna. Przewodnik puszcza.tv ocenia trasę jako łatwą i liczy na jej przejście 3 godziny. Jeżeli przyjeżdżasz kolejką z Hajnówki, licz czas inaczej. Przejazd ma około 11 km w jedną stronę, w Topile przewoźnik przewiduje czas wolny około godziny, po czym pociąg wraca tą samą trasą. Godzina wystarczy na miejsce ogniskowe z wiatami, drewnianą kapliczkę i małą ekspozycję historycznej kolejki przy przystanku — to inny plan niż pętla z czternastoma przystankami. Po całą ścieżkę przyjedź autem albo rowerem i zostaw sobie na nią osobne popołudnie. Najłatwiej pomylić się w nazwach. W sąsiedztwie osady biegnie druga pętla, również 4 km — „Tropem Orlika”, z tablicami o środowiskach potrzebnych orlikowi krzykliwemu i o tym, jak ten ptak zdobywa pokarm; tablice opatrzono piktogramami, a ścieżka powstała w projekcie Life Plus. Trzecia trasa, „Kolejką Wąskotorową z Hajnówki do Topiła”, to 11 km wzdłuż torowiska, do przejścia pieszo albo przejechania rowerem. Sprawdź nazwę na tablicy, zanim ruszysz w las. Poza tablicami przyrodniczymi są w Topile ślady wojny. Przewodnik puszcza.tv wymienia wśród obiektów do zobaczenia na miejscu, w osadzie, pomnik ku czci leśników zamordowanych w czasie II wojny światowej i mogiłę żołnierzy Armii Krajowej, a około 1,6 km na południowy wschód od przystanku stoi ogrodzony drewnianym płotem pomnik „Bitwa na Topile”. Rozczarować mogą sezon i zasady przewozu. Kolejka rusza od długiego majowego weekendu i kończy pod koniec września, więc od października do Topiła dojedziesz autem albo dojdziesz — osada, stawy i ścieżka są otwarte cały rok i bez opłat. Do pociągu nie wsiądziesz z psem ani z kotem, nie wwieziesz też roweru. Ceny przejazdu przewoźnik podaje jako zakres od 0 do 60 zł, a terminy zmieniają się w sezonie, więc jedno i drugie potwierdź telefonicznie: +48 693 337 290.
Dla kogo to dobry wybór?
Dobre na spokojny dzień w Puszczy z dziećmi: łatwa pętla wokół jednego ze stawów, tablice o drzewach, mini skansen kolejki i miejsce ogniskowe z wiatami przy przystanku. W sezonie od maja do września sam dojazd wąskotorówką z Hajnówki jest osobną atrakcją.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść pełną pętlę, jeśli przyjeżdżasz kolejką i masz w Topile godzinę postoju — 4 km z czternastoma przystankami się w tym nie zmieści. Z psem nie planuj przyjazdu pociągiem, bo zwierząt kolejka nie zabiera. Od października zostaje dojazd własny drogą leśną.
Praktyczne wskazówki
- Bilety na kolejkę kupisz w kasie na dworcu w Hajnówce, przy ul. Kolejki Leśne 12, przed samym odjazdem pociągu.
- Aktualne terminy przejazdów i kwoty biletów potwierdź telefonicznie: +48 693 337 290.
- W przejeździe korzystaj z bezpłatnego audioprzewodnika, który dokłada ciekawostki historyczne i przyrodnicze.
- Z psem lub kotem kolejka nie zabiera — do Topiła dojedź wtedy autem albo dojdź wzdłuż torowiska.
- Roweru też nie wwieziesz do pociągu; rowerem jedź niebieską pętlą Hajnówka – Topiło – Hajnówka o długości 42 km.
- Postój kolejki w Topile to około godziny; jeśli chcesz przejść całą pętlę, przyjedź własnym transportem.
- Przy końcowym przystanku jest miejsce ogniskowe z wiatami — prowiant na piknik weź ze sobą.
- Toalety, poczekalnia i kasa są na dworcu kolejek w Hajnówce, przy stacji początkowej.
- „Puszczańskie Drzewa” i sąsiednia „Tropem Orlika” mają tę samą długość 4 km, więc kieruj się nazwą na tablicy.
- Pliki GPX i GPS z przebiegiem trasy udostępnia serwis bialowieza.travel — warto wgrać je do telefonu przed wyjazdem.
