Mazury — czarny orzeł Prus Książęcych

Czarny orzeł Prus Książęcych

Znak należy do: Prusy Książęce (Księstwo w Prusach); w wersji z czerwonym polem — mazurskie pole herbu województwa warmińsko-mazurskiego. W katalogu stoi przy kierunku Mazury, który własnego herbu nie ma.

Opis

W polu czerwonym orzeł czarny ze złotym dziobem, złotymi szponami i złotą przepaską na skrzydłach, ze złotą koroną na szyi i złotą literą S na piersi. Korona nie wieńczy głowy, lecz obejmuje szyję — to nie błąd rysownika, tylko sedno tego godła. Przepaska to wąska złota wstęga biegnąca przez oba skrzydła, stała cecha orła pruskiego; nie należy jej mylić z labrami, które w herbie nie występują.

Historia

Godło pochodzi z herbu Prus Książęcych. Nadał je Zygmunt I Stary Albrechtowi Hohenzollernowi 10 kwietnia 1525 roku w Krakowie, podczas hołdu lennego — dwa dni po traktacie krakowskim, który zamienił państwo zakonu krzyżackiego w świeckie księstwo, lenno Korony. Albrecht odebrał wtedy z rąk króla chorągiew z tym orłem. Mazury, czyli południowe starostwa pruskie zasiedlone przez ludność mazowiecką, leżały w granicach księstwa i przez stulecia żyły pod tym znakiem. Sam region nigdy nie był odrębną jednostką administracyjną i nie ma herbu nadanego żadną uchwałą. Czerwone pole, w jakim orzeł występuje dziś najczęściej, pochodzi z trzeciego pola herbu województwa warmińsko-mazurskiego, ustanowionego uchwałą sejmiku nr XXXIX/561/02 z 6 sierpnia 2002 roku według projektu Pawła Dudzińskiego.

Co znaczą godła

Czarny orzeł jest starszy niż samo księstwo — był wcześniej znakiem państwa zakonu krzyżackiego. Złota litera S to inicjał łacińskiego imienia Sigismundus, czyli Zygmunta I Starego, króla, który lenno nadał. Razem ze złotą koroną na szyi oznaczała zwierzchność króla Polski nad księciem w Prusach. Nie jest to więc znak samodzielności, lecz znak lenna: korona na szyi zamiast na głowie mówi o podległości równie wyraźnie jak litera. Czerwień pola w wersji wojewódzkiej spina jedną barwą trzy pola tarczy — z orłem białym, barankiem warmińskim i orłem pruskim; herb historycznych Prus Książęcych miał orła w polu srebrnym.