Opis
W późnogotyckiej tarczy, na niebieskim tle biała mewa z czarnymi nogami, przysiadająca na białym (srebrnym) dorszu leżącym na kopczyku żółtego piasku. Nad tarczą — a nie w jej polu — corona muralis w kształcie czerwonego (ceglastego) muru z trzema takimiż wieżami o białych blankach i białą bramą z czarną framugą. Tak brzmi opis „według opracowania heraldycznego”, wydrukowany na samym załączniku nr 2 do Statutu Miasta Sopotu, obok wzoru rysunku z wpisanymi barwami: mur Pantone 172 U, tło 292 U, piasek 115 U.
Historia
Sopot uzyskał prawa miejskie 8 października 1901 roku, a herb otrzymał dopiero 17 lutego 1904 roku, dekretem cesarza Niemiec Wilhelma II; uroczyste przyjęcie odbyło się 1 kwietnia 1904 roku. Projekt przedstawiony przez władze miejskie, z rybakiem w łodzi, pruska Heroldia odrzuciła jako zbyt naturalistyczny; zatwierdzono rysunek Elsy Lüdecke, mieszkanki Berlina spędzającej w Sopocie wakacje u rodziny. Oryginał nigdy do Sopotu nie dotarł, więc za wzór przyjmowano wizerunek nad wejściem do Zakładu Balneologicznego, wznoszonego w latach 1903–1904 — stąd dziesięciolecia rozbieżnych rysunków, a w międzywojniu dwa wizerunki stosowane równolegle jako obowiązujące, różniące się długością i ułożeniem ogona ryby. W latach sześćdziesiątych XX wieku kopczyk piasku zamieniono na pas, mewie nadano skrzydła wygięte w kształt litery V, a ceglany mur przeniesiono znad tarczy do jej błękitnego pola. Porządek wprowadziła analiza heraldyczna zlecona przez miasto zespołowi Beaty Możejko, Sobiesława Szybkowskiego i rysownika Łukasza Chimiaka, pod patronatem prof. Błażeja Śliwińskiego z Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego. Analiza cofnęła zmiany z lat sześćdziesiątych: mur wrócił nad tarczę, piasek znów jest kopczykiem, a mewa przysiada na dorszu. Opartą na niej wersję herbu i flagi Rada Miasta Sopotu przyjęła 14 września 1995 roku i to ona obowiązuje; rysunek wykonał według opracowania Andrzej Markowicz. Ten sam wzór jest dziś załącznikiem nr 2 do Statutu Miasta Sopotu, którego § 8 nie opisuje herbu słowami, tylko odsyła do załącznika — tekst jednolity Statutu ogłoszono obwieszczeniem Rady Miasta z 27 czerwca 2024 roku.
Co znaczą godła
Mewa i dorsz, na którym przysiada, mówią o położeniu miasta nad Bałtykiem, a kopczyk piasku pod nimi o nadmorskich wydmach, od których zaczęła się kariera Sopotu jako kąpieliska. Czerwony mur z blankami to corona muralis, znak miejskości, wiązany najczęściej z sąsiedztwem Gdańska. Stoi nad tarczą i zajmuje mniej więcej trzy czwarte jej czoła — i właśnie to miejsce jest w tym herbie treścią: Jerzy Cisłak zauważa, że mur nad tarczą nie ma w heraldyce wzoru i że Elsa Lüdecke miała prawdopodobnie na myśli koronę zbudowaną z muru, znak poddania się woli panującego, a w połowie lat dwudziestych zaczęto go rozciągać na całe czoło tarczy, w latach sześćdziesiątych zaś wsunięto w jej pole, co odbierało mu ten sens. Barwy tarczy — błękit i żółć — powtórzono na miejskiej fladze, którą Sopot otrzymał razem z herbem; w 1995 roku dodano na nią białe godło, mewę z rybą, żeby odróżnić flagę o dwóch pasach od innych flag o takim samym układzie.