Czy naprawdę warto?
Pod jedną nazwą stoją tu dwie śluzy i to pierwsza rzecz, którą warto wiedzieć przed przyjazdem. Guzianka I pochodzi z 1879 roku, jej komora ma 44 metry długości i 7,5 metra szerokości, a od 14 maja 2019 roku śluza figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-4671. Guzianka II stoi po wschodniej stronie zespołu, została ukończona 29 maja 2020 roku i ma komorę 50-metrową przy tej samej szerokości 7,5 metra. Umowę na jej budowę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podpisało w 2018 roku. Obie komory pokonują tę samą różnicę poziomów, około dwóch metrów, i obie łączą jezioro Guzianka Mała z jeziorem Bełdany. Gmina Ruciane-Nida opisuje ten przesmyk jako wodne połączenie miasta i jeziora Nidzkiego z pozostałą częścią szlaku żeglownego — kto płynie z Nidzkiego dalej, przechodzi tędy. Infrastrukturą zarządzają Wody Polskie we współpracy ze Stowarzyszeniem Wielkich Jezior Mazurskich 2020, a każda z komór ma własną obsługę pod własnym numerem telefonu. Z brzegu ogląda się rzecz prostą i skończoną: wpłynięcie jednostek, zamknięcie wrót, wyrównanie poziomu o około dwa metry, otwarcie po drugiej stronie. Jedno śluzowanie trwa około dwudziestu minut. Obie komory pracują równocześnie, a o tym, którą przejdzie konkretna łódź, decyduje obsługa — z lądu nie sposób tego przewidzieć, więc jeśli zależy ci na starej komorze z 1879 roku, poczekaj na kolejny cykl. Wejście na nabrzeże nic nie kosztuje; opłata dotyczy jednostki przechodzącej śluzowanie, nie patrzącego. Gmina Ruciane-Nida wymienia śluzę wśród najpopularniejszych atrakcji gminy i nazywa ją miejscem najczęściej odwiedzanym przez żeglarzy. W sezonie przechodzi tędy nawet kilkaset jachtów i przy śluzie robi się tłoczno. Statki pasażerskie mają przy śluzowaniu pierwszeństwo, więc kolejka jachtów bywa dłuższa, niż wygląda z brzegu. Rozczarowanie przychodzi z zegarkiem, bo harmonogram jest miesięczny i osobny dla każdej komory. Guzianka I rusza o 10:00 i kończy między 17:00 w październiku a 21:00 w lipcu i sierpniu; Guzianka II otwiera o 9:00 i kończy między 17:00 a 19:00, zależnie od miesiąca. Przyjazd poza tymi widełkami oznacza zamknięte wrota — to czynna infrastruktura, nie ekspozycja, i poza godzinami pracy po prostu stoi. Godziny warto potwierdzić telefonicznie: Guzianka I 532 032 806, Guzianka II 532 032 066. Dojechać da się bez auta. Stacja kolejowa Ruciane-Nida jest czynna dla ruchu pasażerskiego, leży na linii nr 219 Olsztyn Główny – Ełk i obsługują ją Polregio oraz PKP Intercity, z kierunkami na Ełk, Olsztyn, Pisz, Szczytno, Białystok, Malbork, Gdynię i Warszawę. Ze stacji do śluzy jest około 1,4 kilometra na północ, cały czas w granicach miasta.
Dla kogo to dobry wybór?
Krótki przystanek dla kogoś, kto jest w Rucianem-Nidzie i chce zobaczyć pracującą śluzę z bliska — najlepiej w lipcu i sierpniu, gdy komory pracują najdłużej w ciągu dnia. Dobre miejsce dla dzieci, które lubią patrzeć na łodzie, i dla podróżujących pociągiem, bo stacja jest w tym samym mieście.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść, jeśli dojedziesz przed 9:00 albo po zamknięciu komór — wtedy wrota stoją zamknięte i cała rzecz sprowadza się do spokojnej wody. Poza sezonem od kwietnia do października godziny pracy trzeba ustalić telefonicznie, więc przyjazd w listopadzie bez tego telefonu jest loterią. Przy ulewie liczy się to, że nabrzeże jest odkryte.
Praktyczne wskazówki
- Telefon do Śluzy Guzianka I: 532 032 806, do Śluzy Guzianka II: 532 032 066 — tam potwierdzisz godziny pracy przed wyjazdem.
- Guzianka II zaczyna śluzowanie o 9:00, Guzianka I dopiero o 10:00, więc wczesnym rankiem pracuje tylko nowa komora.
- W lipcu i sierpniu Guzianka I śluzuje do 21:00, a Guzianka II do 19:00 — to najdłuższy dzień pracy w całym sezonie.
- W październiku obie komory kończą o 17:00.
- Poza miesiącami od kwietnia do października godziny pracy ustal telefonicznie.
- Jedno śluzowanie zajmuje około 20 minut — tyle trwa cykl, który przyszedłeś zobaczyć.
- Obie komory pracują równocześnie, a o tym, którą przejdzie jednostka, decyduje obsługa.
- Statki pasażerskie mają przy śluzowaniu pierwszeństwo, więc kolejka jachtów potrafi się wtedy wydłużyć.
- Wejście na nabrzeże jest bezpłatne; opłata dotyczy tylko jednostki przechodzącej śluzowanie.
- Płynąc kajakiem, licz się z opłatą za śluzowanie rzędu 6,20 zł w dzień i 12,50 zł w nocy.
- Łodzie żaglowe i motorowe do 15 ton płacą za śluzowanie około 10,90 zł w dzień i około 22,00 zł w nocy.
- Poziom wody w komorze zmienia się o około dwa metry — przy krawędzi nabrzeża trzymaj dzieci przy sobie.
- Ze stacji kolejowej Ruciane-Nida do śluzy jest około 1,4 km na północ.
- Guzianka I leży po zachodniej stronie zespołu, Guzianka II po wschodniej — to ta zabytkowa jest bliżej strony zachodniej.
