Czy naprawdę warto?
Szlak murali istnieje na mapie i na stronie, nie na ulicach. Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku, który go opisał, stwierdza wprost: „Szlak nie jest oznakowany w terenie”. Idziesz więc z kartką albo z telefonem — na stronie szlaki.bialystok.pl działa odnośnik „PRZEJDŹ DO MAPY GOOGLE” i to interaktywna mapa w praktyce prowadzi między adresami. Wybór wariantu zmienia wizytę bardziej niż cokolwiek innego. Pieszy ma około 3 km, około 1,5 godziny ze zwiedzaniem i 13 murali; zaczyna się i kończy przy Rynku Kościuszki 5a, przy napisie „Nadanie praw miejskich”. Rowerowy to pętla z dworca PKP: około 13 km, około 2 godziny, 19 murali, poprowadzona z uwzględnieniem stacji roweru miejskiego BiKeR. Autobusowy, na autobusach BKM, ma około 25 km i około 3,5 godziny z przesiadkami i zwiedzaniem, za to pokazuje 28 murali. Punkty startu i liczby obiektów są dla każdego wariantu inne i nie warto ich mieszać. Liczba murali zależy też od tego, którą wersję szlaku trzymasz w ręku. Papierowa mapa-przewodnik, wydana z inicjatywy Miasta Białystok w 2019 roku, obejmuje 36 wielkoformatowych murali z około 40 istniejących wtedy w mieście; ma dwie strony — na pierwszej trzy trasy w kolorach czerwonym, żółtym i niebieskim, na drugiej 36 fotografii z lokalizacjami i opisami, w wersji polskiej i angielskiej. Strona projektu szlaki.bialystok.pl idzie dalej i wylicza 49 ponumerowanych murali z lokalizacją, autorem i rokiem powstania, ale w stanie na sierpień 2021 roku. Obie liczby są prawdziwe, każda dla swojego wydania. Największe rozczarowanie jest wpisane w temat i autorzy szlaku sami je nazywają: „nietrwałość jest wpisana w sztukę street artu i opisujące go szlaki turystyczne wymagają częstej aktualizacji”. Części murali z listy może już nie być. Zdarza się też, że mural stoi, ale obejrzeć się go nie da — o „Balansie” przy ul. 1000-lecia Państwa Polskiego 14, na budynku Zespołu Szkół Elektrycznych, na stronie szlaku napisano, że nie jest widoczny z ulicy, a dokładne zobaczenie utrudniają rosnące przy ścianie drzewa. Adresy bywają przy tym mało spacerowe: „Barwna przyszłość dla wszystkich” z 2021 roku to mur oporowy na terenie Panattoni Park Białystok przy ul. Aksamitnej 8. Szlak nie jest kompletem białostockiego street artu i nie udaje, że jest. Pominięto murale poświęcone Jagiellonii, a także mniejsze formy powstałe w ramach akcji ESSA i spontanicznie; autorzy zaznaczają, że mapa „nie obejmuje jednak wszystkich wartych uwagi streetartowych realizacji”. Za to zbiór ma metrykę: strona projektu przypomina, że Białystok wygrał zorganizowany w 2016 roku przez Portal Komunalny konkurs na najładniejsze, największe i najbardziej zaskakujące murale, pokonując jedenaście miast, w tym Łódź i Gdańsk, i zdobywając ponad 40% oddanych głosów. Na liście są pozycje z tamtych lat — „Balans” powstał w 2016, mural „42. Pułk Piechoty” przy ul. Legionowej 7 w 2018 roku. Papierowa mapa jest bezpłatna, trzeba tylko wiedzieć, gdzie po nią iść, a adres zmieniał się przez lata. Miejski artykuł z 2019 roku kieruje do referatu Promocji i Turystyki przy ul. Kościelnej 1a, w godzinach pracy Urzędu Miejskiego; strona projektu z 2021 roku jako punkt kontaktowy wskazuje Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Legionowej 2. Zanim nadłożysz drogi, zadzwoń pod 570 788 900. Mapy szlaków są też na szlaki.bialystok.pl w formie do pobrania i wydruku, więc bez mapy papierowej też ruszysz.
Dla kogo to dobry wybór?
Na wolne popołudnie w mieście, kiedy chcesz mieć cel spaceru zamiast krążenia po rynku. Sprawdza się z dziećmi i z psem, bo wszystko dzieje się na ulicy i nic nie kosztuje. Rowerzyści dostają gotową pętlę z dworca PKP, z uwzględnieniem stacji BiKeR.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść, jeśli nie masz przy sobie mapy ani telefonu — szlak nie jest oznakowany w terenie i sam z siebie nikogo nie poprowadzi. Odpuść też w ulewę, bo cała trasa idzie ulicami, bez zadaszenia. Jeżeli szukasz kompletu białostockiego street artu, tego szlak nie da: murale poświęcone Jagiellonii i mniejsze formy z akcji ESSA zostały pominięte.
Praktyczne wskazówki
- Wariant pieszy zaczyna się i kończy przy Rynku Kościuszki 5a, przy napisie „Nadanie praw miejskich”.
- Wariant rowerowy jest pętlą z dworca PKP i uwzględnia stacje roweru miejskiego BiKeR.
- Wariant autobusowy pokonuje się autobusami BKM, z przesiadkami; liczy około 25 km i około 3,5 godziny.
- Szlak nie jest oznakowany w terenie, więc weź mapę albo telefon; na szlaki.bialystok.pl działa odnośnik do interaktywnej mapy Google.
- Papierową mapę-przewodnik można otrzymać bezpłatnie w referacie Promocji i Turystyki przy ul. Kościelnej 1a, w godzinach pracy Urzędu Miejskiego.
- Mapy szlaków są też na szlaki.bialystok.pl w formie do pobrania i wydruku.
- Mapa-przewodnik jest w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej.
- Po mapę zadzwoń najpierw do Centrum Informacji Turystycznej, ul. Legionowa 2, tel. 570 788 900.
- O sam szlak zapytasz w Regionalnym Oddziale PTTK w Białymstoku, ul. Sienkiewicza 53 lok. 3/3, tel. 570 15 15 45.
- Mural „Balans” przy ul. 1000-lecia Państwa Polskiego 14 jest zasłonięty drzewami i nie widać go z ulicy — nie szukaj go z chodnika.
- Opis 49 murali na szlaki.bialystok.pl pokazuje stan na sierpień 2021 roku; część realizacji mogła zniknąć.
- Numery, autorów i lata powstania murali znajdziesz przy każdej pozycji listy na szlaki.bialystok.pl.
