Czy naprawdę warto?
Największa zaleta jest jednocześnie największym zaskoczeniem: to nie jest muzeum, tylko teren po wyburzeniu. Nikt tu niczego nie odbudował, więc siła miejsca bierze się ze skali brył i z ciszy lasu, a nie z ekspozycji. Kto przyjedzie po opowieść, a nie weźmie audioprzewodnika ani przewodnika, wyjdzie z wrażeniem, że obejrzał kilkanaście podobnych do siebie bloków betonu — tablice podają fakty, ale nie prowadzą narracji. Druga sprawa to warunki. Trasa jest długa, nierówna i w całości pod gołym niebem; w deszcz nie ma się gdzie schować, a w upał las daje cień, ale nie chłód. W szczycie sezonu, w środku dnia, wycieczki autokarowe idą jedna za drugą i główna aleja robi się ciasna. I rzecz ostatnia: to miejsce pamięci o zamachu i o wojnie, a jednocześnie atrakcja z kioskiem z pamiątkami przy wejściu. Części osób to zestawienie przeszkadza i lepiej wiedzieć o nim wcześniej niż na miejscu.
Dla kogo to dobry wybór?
Dla zainteresowanych drugą wojną i architekturą militarną, i dla każdego, kto woli miejsce autentyczne od odtworzonego. Sprawdza się też jako dłuższy spacer po lesie z konkretnym tematem.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Odpuść, jeśli szukasz muzeum z ekspozycją i multimediami albo lekkiego punktu programu z małymi dziećmi — to kilka kilometrów chodzenia wśród betonu.
Praktyczne wskazówki
- Weź audioprzewodnik za 10 zł albo umów przewodnika — bez tego zostają same bryły i tablice.
- Przyjedź zaraz po otwarciu, o ósmej: wycieczki autokarowe pojawiają się później.
- Załóż buty na nierówny teren — trasa biegnie po leśnych ścieżkach i gruzie, nie po chodniku.
- Zaplanuj dwie do trzech godzin z przerwą; samo przejście trasy to godzina z okładem.
- Nie wchodź do wnętrz schronów: bryły są popękane, a stropy trzymają się na tym, na czym zatrzymał je wybuch.
