Nazwa województwa 2 z 16

Skąd się wzięła nazwa „Kujawsko-pomorskie”?

Nazwa zestawia dwie starsze nazwy regionów: Kujawy i Pomorze. Łącznik nie tworzy jednej dawnej krainy „kujawsko-pomorskiej”; opisuje współczesną jednostkę nazwaną od dwóch tradycji regionalnych.[1][2][3][4]

Wszystkie nazwy województw

Pytanie 1

Skąd się wzięła nazwa?

Kujawy wywodzi się od dawnego wyrazu kujawa, odnoszonego do otwartego, piaszczystego albo nieurodzajnego miejsca. Pomorze zawiera przedrostek po- i rdzeń mor-: w podstawowym objaśnieniu jest to ziemia położona przy morzu.[3][4][6]

Najstarsze formy wskazane w źródłach

  1. 1136
    per Cuiaviam

    łaciński zapis nazwy Kujaw w bulli gnieźnieńskiej[5][3][6]

  2. 1133
    Pomerana

    zlatynizowana forma odnoszona do Pomorza[4]

  3. 1139/1147
    Pomerania

    zlatynizowany choronim odnoszony do Pomorza[4]

Stopień pewności

Inne hipotezy

Hipoteza alternatywna

Kujawy od wiatru i wydm

W starszych słownikach nazwę Kujaw łączono też z czasownikami oznaczającymi podmuch lub zawieruchę i z piaszczystą wydmą. Współczesne omówienia pozostawiają tę drogę jako konkurencyjną wobec objaśnienia od nazwy rodzaju terenu.[3][6]

Wyraźnie oddzielamy od ustaleń

Etymologia ludowa

W wykorzystanych źródłach nie odnotowano osobnego ludowego objaśnienia, które trzeba byłoby oddzielić od hipotez badawczych.

Pytanie 2

Czym jest ten obszar i jak ukształtowały się jego granice?

Województwo nie jest sumą całych Kujaw i całego Pomorza. Ustawa wyznacza jego obszar administracyjnie, podczas gdy obie krainy mają własne, historycznie zmienne granice.[1][2]

Obecne województwo utworzono 1 stycznia 1999 roku, gdy wcześniejszy podział na 49 województw zastąpił system 16 większych jednostek. Porównanie urzędowych wykazów gmin pokazuje, że jego pierwotny obszar złożono z całości dawnego województwa włocławskiego oraz z części województw bydgoskiego i toruńskiego. Ustawa wytyczyła dokładny zasięg przez imienny wykaz 144 gmin; siedzibę wojewody wyznaczono w Bydgoszczy, a sejmiku w Toruniu. Późniejsza zmiana granic wymaga rozporządzenia Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii zainteresowanych samorządów.[1][7][8][9][10]

Powiązane, ale osobne tematy

Od lektury do wycieczki

Zobacz to w terenie

Miejsca i kierunki związane z tekstem. W katalogu sprawdzisz szczegóły potrzebne do zaplanowania wizyty.