Krainy · cegła · woda
Kujawy i Pałuki
Dlaczego jeden kierunek nosi dwie nazwy, po czym poznać granicę Kujaw i Pałuk w krajobrazie oraz co robią czynne śluzy Kanału Bydgoskiego.
Przejdź do wszystkich lektur
Śluza Józefinki na Kanale Bydgoskim.Fot. rysnal · CC BY-SA 3.0 · kadr
Zakres kolekcji
Co łączy te lektury
Kierunek opisuje kujawsko-pomorską część obu krain. Historyczne Kujawy sięgają w wielkopolskie i łódzkie, a Pałuki mają własne granice — wspólna półka nie łączy ich w jedną krainę.
Proponowany początek
Czytaj w swoim tempie
Wszystkie lektury w kolekcji
Wybierz dział lub wyszukaj temat w tej kolekcji.
9 tekstów · wyświetlono 8
- Jak czytać krajobrazJak rozpoznać gotyk? Od okna do całej budowliSzukaj razem ostrołuków, sklepień, filarów i przypór. Gotycką budowlę rozpoznaje się po układzie form i konstrukcji, a jej wiek potwierdza historia obiektu. Czerwona cegła albo spiczaste okno to dopiero początek obserwacji.3 min czytania · 4 źródła↗
- Krainy i graniceKujawy a Pałuki. Dlaczego jeden kierunek nosi dwie nazwyKujawy i Pałuki to dwie osobne krainy, które w jednym wyjeździe leżą obok siebie — dlatego kierunek nosi obie nazwy. Pałuki opisuje się przez pagórki, doliny rynnowe i granice poprowadzone rzekami. Kujawy przez równinne, w dużej mierze bezleśne pola, a nad Gopłem przez osobny park krajobrazowy. Różnicę widać z drogi, zanim dojedziesz do pierwszego muzeum.4 min czytania · 6 źródeł↗
- Dawniej i dziśKanał Bydgoski. Dlaczego jedne śluzy stoją w parku, a inne pracująW Bydgoszczy pod jedną nazwą kryją się dwa odcinki kanału. Stary, z lat 1773–1774, kończy się dziś w parku: jego śluzy odnowiono, ale droga wodna biegnie od 1915 roku gdzie indziej. Nowy odcinek ze śluzami Okole i Czyżkówko należy do drogi wodnej Wisła–Odra i pozostaje w eksploatacji. Warto wiedzieć, na który z nich się patrzy.4 min czytania · 6 źródeł↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Kujawsko-pomorskie”?Nazwa zestawia dwie starsze nazwy regionów: Kujawy i Pomorze. Łącznik nie tworzy jednej dawnej krainy „kujawsko-pomorskiej”; opisuje współczesną jednostkę nazwaną od dwóch tradycji regionalnych.nazwa złożona↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Toruń”?Metryka Torunia jest krzyżacka i dobrze datowana: słownik historyczno-geograficzny notuje zapisy nazwy pod rokiem 1233, a Urząd Miasta wiąże powołanie miasta do życia z 28 grudnia tego roku. Pochodzenie samego słowa pozostaje nierozstrzygnięte — objaśnienia nazwy, które przytacza opracowanie o historiografii zakonu, pochodzą dopiero z tekstów spisanych około 1500 roku.pochodzenie niepewne↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Bydgoszcz”?Nazwę Bydgoszczy wywodzi się od dawnego imienia osobowego Bydgost: pierwotnie oznaczała gród albo osadę do niego należącą. Opis muzealnej wystawy podaje ten wywód ze słowem „zapewne”, więc jest to interpretacja podana z zastrzeżeniem, a nie objaśnienie zapisane w źródle.od osoby↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Kujawy”?Kujawy mają wczesną metrykę i sporną etymologię. Nazwę notuje bulla gnieźnieńska z 1136 roku, ale znaczenie podstawy kujawa objaśnia się różnie: raz przez otwarte, piaszczyste albo nieurodzajne miejsce, raz przez wiatr i wydmę. Żadnego z tych objaśnień nie podajemy jako ustalonego.pochodzenie niepewne↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Ziemia chełmińska”?Nazwa ziemi jest przymiotnikiem od Chełmna, a samo Chełmno miejski opis dziejów wywodzi od słowa chełm, czyli wzgórza; łacińskie Culmen i niemieckie Kulm oddają to samo znaczenie. Metryka nazwy jest tu wcześniejsza od Krzyżaków: słownik historyczno-geograficzny notuje zapisy od 1065 roku.od miasta↗