Podlasie i pogranicza
Podlasie
Drewniane domy nad Narwią, tkactwo dwuosnowowe, dziedzictwo tatarskie i przemiany miast. Regionalne lektury zaczynające się od pytania o granice Podlasia.
Przejdź do wszystkich lektur
Drewniany dom w północnej części wsi Soce.Fot. Jajeczko · CC BY-SA 3.0 · kadr
Zakres kolekcji
Co łączy te lektury
Łączymy Podlasie z opowieściami z jego pograniczy i dzisiejszego województwa podlaskiego. Teksty rozróżniają te obszary; wspólna półka nie nadaje im jednej historycznej tożsamości.
Proponowany początek
Czytaj w swoim tempie
Wszystkie lektury w kolekcji
Wybierz dział lub wyszukaj temat w tej kolekcji.
12 tekstów · wyświetlono 8
- Krainy i granicePodlasie a województwo podlaskie. Co zmienia granica?Historyczne Podlasie i obecne województwo podlaskie tylko częściowo się pokrywają. Suwalszczyzna i ziemia łomżyńska mają odrębne dzieje, a część ziem nazywanych podlaskimi leży dziś w województwach mazowieckim i lubelskim.3 min czytania · 4 źródła↗
- Jak czytać krajobrazOtwarte okiennice nad Narwią. Jak oglądać drewniany domKraina Otwartych Okiennic obejmuje Trześciankę, Soce i Puchły w gminie Narew. Kolorowe skrzydła przy oknach są tylko częścią tutejszego zdobnictwa: uwagę przyciągają również naroża, szczyty i obramienia. To dobry początek poznawania miejscowej architektury, ale nie wzorzec wszystkich domów Podlasia.3 min czytania · 3 źródła↗
- Krainy i graniceBohoniki i Kruszyniany. Dziedzictwo tatarskich wspólnotDrewniane meczety i mizary w Bohonikach oraz Kruszynianach przypominają o tatarskim osadnictwie związanym ze służbą wojskową. To także miejsca religijne działających wspólnot. Leżą w dzisiejszym województwie podlaskim, lecz przed rozbiorami należały do Wielkiego Księstwa Litewskiego.3 min czytania · 5 źródeł↗
- Dawniej i dziśBiałystok: rezydencja, fabryki i miasto po odbudowieBiałystok można czytać przez kolejne funkcje jego budynków: rezydencję Branickich, handel, przemysł i powojenną odbudowę. Ratusz, fabryka Beckera i miejsce po Wielkiej Synagodze pokazują różne rodzaje zmian. Zachowana forma, odtworzony zabytek i pamięć o nieobecnym budynku nie znaczą tego samego.3 min czytania · 5 źródeł↗
- Tradycje i rzemiosłoTkactwo dwuosnowowe: dwie strony janowskiej opowieściW tkaninie dwuosnowowej ornament powstaje podczas tkania, a dwie strony mają odwróconą kolorystykę. Ośrodek janowski w dzisiejszym województwie podlaskim jest jednym z miejsc podtrzymywania tej umiejętności. Poznaje się ją najlepiej przez pracę konkretnych twórczyń, ich warsztat i własne kompozycje.3 min czytania · 5 źródeł↗
- Jak czytać krajobrazNarew i Biebrza: dwa sposoby patrzenia na mokradłaW Narwiańskim Parku Narodowym rzeka tworzy sieć koryt wśród torfowisk. Nad Biebrzą uwagę przyciąga szeroka dolina meandrującej rzeki i mozaika mokradeł. W obu krajobrazach trzeba patrzeć poza sam nurt: na wodę w gruncie, roślinność oraz ślady gospodarowania.4 min czytania · 6 źródeł↗
- Dawniej i dziśTykocin nad Narwią. Miasto, rynek i pamięć sąsiadówW Tykocinie warto połączyć spacer po rynku z wizytą w dawnej dzielnicy żydowskiej i spojrzeniem na Narew. Układ miasta wyrasta z handlu, kolejnych fundacji i życia różnych wspólnot. Zachowana synagoga nie oznacza ciągłości dawnego świata: miejscowych Żydów Niemcy zamordowali w 1941 roku.3 min czytania · 5 źródeł↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Podlaskie”?Podlaskie nazwano od Podlasia. Najlepiej uzasadnione objaśnienie wiąże dawną ruską formę Podl’asze z położeniem przy ziemiach Lachów, czyli Polaków — nie z lasami.od regionu↗