Język · rzemiosło · pojezierze
Kaszuby
Od nazwy krainy do haftu, ceramiki i języka. Czytaj o Kaszubach, a potem odnajduj ślady opowieści nad jeziorami i w muzeach.
Przejdź do wszystkich lektur
Ceramika Neclów w Chmielnie.Fot. Wanda Cyculeńko · CC BY 3.0 · kadr
Zakres kolekcji
Co łączy te lektury
Zaczynamy od tekstu o granicach i tożsamości Kaszub. Dalej znajdziesz miejscowe tradycje i objaśnienie jeziornego krajobrazu; każdy tekst podaje własny zakres.
Proponowany początek
Czytaj w swoim tempie
Wszystkie lektury w kolekcji
Wybierz dział lub wyszukaj temat w tej kolekcji.
8 tekstów
- Krainy i graniceGdzie leżą Kaszuby? Region, którego nie zamyka jedna liniaKaszuby poznaje się przez miejscowości, język i kulturę mieszkańców. Dzisiejsze obszary kaszubskie obejmują zarówno okolice pojezierne, jak i nadmorskie oraz miejskie. Granice województwa, parku krajobrazowego i regionu kulturowego odpowiadają na różne pytania.3 min czytania · 5 źródeł↗
- Jak czytać krajobrazSkąd się biorą jeziora polodowcowe? Krajobraz po lodzie i wodzieLądolód, płynące pod nim wody i wytapiające się bryły lodu pozostawiały różne zagłębienia. Część wypełniła się wodą. Dlatego jezioro polodowcowe może zajmować długą rynnę, rozległe obniżenie wśród moren albo misę po martwym lodzie.4 min czytania · 5 źródeł↗
- Tradycje i rzemiosłoHaft kaszubski: dlaczego nie ma jednego wzoruHaft kaszubski ma wiele odmian zwanych szkołami. Różnią się kompozycją, motywami i kolorystyką; popularne siedem barw nie opisuje całej tradycji. Najciekawiej ogląda się go razem z historią twórczyni i miejsca, w którym powstał.4 min czytania · 3 źródła↗
- Tradycje i rzemiosłoCeramika z Chmielna: forma, ornament i praca NeclówHistoria pracowni Neclów w Chmielnie sięga przybycia Franciszka Necla w 1897 roku. Jej rozpoznawalność tworzą zarówno kształty naczyń, jak i malowane ornamenty. Warto przyjrzeć się całemu przedmiotowi, od profilu brzegu po sygnaturę na spodzie.3 min czytania · 3 źródła↗
- Tradycje i rzemiosłoJęzyk kaszubski: jak go zauważyć podczas podróżyKaszubski należy do zachodniosłowiańskiej grupy języków lechickich. Ustawa z 2005 roku nadała mu status języka regionalnego. Poznawanie Kaszub obejmuje więc także żywy język: mowę, książki, edukację i współczesną twórczość.3 min czytania · 4 źródła↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Pomorskie”?Pomorskie pochodzi od Pomorza. Rdzeń mor- oznacza morze, a przedrostek po- wskazuje położenie przy nim: najprościej jest to więc ziemia nad morzem.od regionu↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Kartuzy”?Kartuzy otrzymały nazwę od kartuzów — zakonu, którego klasztor stał się początkiem miejscowości. Dawna kartuzja i osada przy niej są starsze od miasta, które uzyskało prawa miejskie w 1923 roku.od zakonu↗
- Nazwy miejscSkąd nazwa „Kaszuby”?Nazwa Kaszuby ma średniowieczne poświadczenie, ale jej pierwotne znaczenie pozostaje nierozstrzygnięte. Dawne użycia odsyłały do Pomorza Zachodniego; współczesnego obszaru kultury kaszubskiej nie można po prostu nanieść na dokument z XIII wieku.pochodzenie niepewne↗