Czy naprawdę warto?
Rzecz, po którą się tu jedzie, stoi w parku, a nie w gablotach. Skansen nad Węgorapą powstał w 1994 roku od dwóch obiektów — remizy strażackiej i kuźni z przełomu XIX i XX wieku — a jego powodem było uratowanie ostatnich mazurskich chałup podcieniowych i nielicznych już obiektów techniki wiejskiej. Dziś stoją tu trzy drewniane chałupy z podcieniami, budynek gospodarczy z początku XIX wieku i dom mieszkalny z drugiej połowy XIX wieku; chaty pochodzą z Krzyżewa w powiecie ełckim i Woźnic w mrągowskim, remiza z Ołownika, szachulcowa kuźnia z Zabrostu Wielkiego. Między budynkami trafisz na pruskie baby kamienne. Skala jest mała i warto to wiedzieć przed wyjazdem: park ma około hektara i leży w samym centrum miasta, od zachodu i południa opływa go łukiem Węgorapa, a tuż obok pracują przystań Żeglugi Mazurskiej i przystanie jachtowe. Operator na całość — muzeum plus park — zaleca około 1,5 godziny i to jest uczciwa miara. Sam budynek muzeum jest starszy niż skansen: to podmiejski dworek wzniesiony około 1737 roku; powiat węgorzewski podaje, że to jedna z najstarszych budowli w Węgorzewie. Wnętrze niesie zbiory z Mazur i Warmii oraz z terenów macierzystych dzisiejszych mieszkańców regionu — od sprzętu gospodarczego i tkanin po sztukę ludową. Wyróżniają się obrazy Tymoteusza Muśki, rzeźby Stanisława Cierniaka, Aleksandra Słomińskiego, Jana Girwidza i Stanisława Reka, kolekcja pisanek, wycinanek i kwiatów z tkanin, materiały wspomnieniowe z kilkunastu edycji konkursu „Losy Nasze...", dawne mazurskie widokówki i kafle z XVI–XIX wieku z badań archeologicznych. W skansenowskich budynkach pracują trzy pracownie: tkacka (od szmaciaków i krajek po tkaniny dwuosnowowe i sejpaki), plastyki obrzędowej i kwiatów artystycznych oraz nowoczesna garncarnia, w której powstają kopie dawnych naczyń — te „pradawne" garnki można wypalić w rekonstrukcjach archaicznych pieców garncarskich na obrzeżach skansenu. Największym tarciem organizacyjnym jest sposób wpuszczania. Zwiedza się wyłącznie z opiekunem ekspozycji lub przewodnikiem, a wejścia odbywają się o pełnych godzinach — w sezonie od 1 lipca do 31 sierpnia w dni robocze co pół godziny (ostatnie o 15:30), w soboty i niedziele o pełnych godzinach (ostatnie o 15:00). Poza sezonem, od 15 stycznia do 14 czerwca i od 16 września do 31 grudnia, muzeum działa od poniedziałku do piątku 8:00–15:30, kasa zamyka się o 14:00 i wtedy ostatnie wejście też wypada o 14:00, a weekendy trzeba uzgodnić telefonicznie. Drugi drobiazg: kasa biletowa mieści się nie w gmachu głównym przy ul. Portowej 1, tylko w Domu mieszkalnym z czerwonej cegły obok Ekomariny (adres przy tym budynku to ul. Sienkiewicza 12). Dostępność jest tu opisana szczegółowo i szczerze. Muzeum samo pisze, że muzea skansenowskie bywają bardzo trudne do przystosowania, a przez park prowadzi droga utwardzona tłuczniem długości około 209 m, przez co zwiedzanie skansenu dla osób z niepełnosprawnością ruchową może być utrudnione. W zamian każdy obiekt ma rozkładane aluminiowe rampy podjazdowe (300 cm długości, 24 cm szerokości, nośność kompletu 225 kg) i rampy progowe; kuźnia, remiza i stodoła są dostępne z poziomu terenu, pracownia ceramiki ma podjazd, a toalety dostosowane są w czterech miejscach — w Domu mieszkalnym z kasą, na terenie parku, w pracowni ceramiki i trzy w budynku oświaty, nauki i kultury. Na piętro dworku prowadzą schody, które nie są dostosowane. Jest przenośna pętla indukcyjna i aplikacja m-przewodnik z opisami mówionymi i pisanymi po polsku, niemiecku i angielsku; do wszystkich obiektów można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. Braille'a, oznaczeń kontrastowych ani druku powiększonego tu nie ma, tłumacza migowego na miejscu również. Osoby z niepełnosprawnością ruchową muzeum prosi o umówienie wizyty tydzień wcześniej w Dziale Oświatowym (87 427 32 42). Bilet normalny kosztuje 26 zł, a kalendarz imprez potrafi zmienić charakter wizyty. Ulgowy kosztuje 18 zł, rodzinny dla dwojga dorosłych z dwojgiem dzieci 70 zł, a wejście na jedną tylko ekspozycję 9 zł; w poniedziałki wystawy stałe są bezpłatne, za czasowe płacisz 10 zł. Prawdziwym powodem, żeby zostać dłużej, są zajęcia rękodzielnicze trwające około godziny — ceramika od 42 zł od osoby w grupie do 100 zł za indywidualne zajęcia ze szkliwieniem kolorowym, tkactwo, kwiaty z bibuły i zajęcia plastyczne po 26 zł w tygodniu i 36 zł w weekend. Raz w roku, w pierwszy weekend sierpnia, muzeum robi Międzynarodowy Jarmark Folkloru z Festiwalem Węgorapa Folk Music; zimą jest przegląd widowisk kolędniczych „Herody" (styczeń–luty), a na tydzień przed Wielkanocą kiermasz „Święto Wiosny".
Dla kogo to dobry wybór?
Na półtorej godziny w Węgorzewie, gdy chcesz zobaczyć mazurskie budownictwo drewniane i pracownie ginących zawodów bez wyjeżdżania poza miasto. Dobre z dziećmi — muzeum prowadzi godzinne zajęcia z gliny, tkactwa i kwiatów z bibuły. Sprawdza się też w pochmurny dzień, bo wystawy są pod dachem, a skansen ma tylko hektar.
Kiedy lepiej wybrać coś innego?
Poza sezonem nie przyjeżdżaj tu w sobotę ani w niedzielę bez telefonu — termin zwiedzania trzeba wcześniej uzgodnić pod numerem 87 427 32 42. Odpuść też późne popołudnie: poza sezonem ostatnie wejście wypada o 14:00, a w lipcu i sierpniu o 15:30 w dni robocze i o 15:00 w weekend. Jeśli marzy ci się samodzielny spacer po skansenie we własnym tempie, to nie tutaj — po muzeum i parku chodzi się z opiekunem ekspozycji lub przewodnikiem.
Praktyczne wskazówki
- Bilety kupisz w kasie w Domu mieszkalnym z czerwonej cegły obok Ekomariny, a nie w gmachu głównym przy ul. Portowej 1.
- W poniedziałki wystawy stałe są bezpłatne, za wystawy czasowe zapłacisz 10 zł.
- W sezonie od 1 lipca do 31 sierpnia ostatnie wejście wypada o 15:30 od poniedziałku do piątku i o 15:00 w soboty i niedziele.
- Poza sezonem kasa jest czynna do 14:00 i wtedy też wypada ostatnie wejście.
- Na sobotę lub niedzielę poza sezonem umów termin telefonicznie: 87 427 32 42.
- Zarezerwuj około 1,5 godziny; wchodzi się o pełnych godzinach, a w sezonie w dni robocze co pół godziny.
- Przewodnika po polsku dla grupy do 30 osób (105 zł) rezerwuje się telefonicznie minimum tydzień wcześniej.
- Jeśli poruszasz się z trudem, umów wizytę tydzień wcześniej w Dziale Oświatowym: 87 427 32 42.
- Przez skansen prowadzi droga utwardzona tłuczniem długości około 209 m — weź wygodne buty.
- Poproś o przenośną pętlę indukcyjną, jest dostępna na czas zwiedzania.
- Aplikacja m-przewodnik opowiada o obiektach i wystawach po polsku, niemiecku i angielsku.
- Zajęcia rękodzielnicze w weekend kosztują więcej niż w tygodniu: ceramika 50–60 zł zamiast 42–52 zł od osoby.
- Godziny w okresach 1–14 stycznia, 15–30 czerwca i 1–15 września potwierdź telefonicznie przed wyjazdem.
- Do wszystkich obiektów wejdziesz z psem asystującym i psem przewodnikiem.
- Karta Dużej Rodziny i Warmińsko-Mazurska Karta Seniora dają 50 % ulgi od ceny biletu normalnego.
