Herb Krynicy Morskiej

Herb Krynicy Morskiej

Znak kierunku Krynica Morska — jednego z opisanych w katalogu.

Opis

W polu błękitnym trzy żagle srebrne na tle słońca pomarańczowego; z prawej strony heraldycznej czarna latarnia morska, po obu stronach żagli czarne skrawki lądu — Mierzei Wiślanej. Tak brzmi w języku heraldyki opis z § 6 ust. 1 statutu miasta, który sam jest potoczny: zamiast pola ma „tło herbu”, zamiast błękitu i srebra — barwę niebieską i białą, a latarnię stawia „po lewej stronie”, nie mówiąc, czyja to lewa. Rozstrzyga to rysunek, którego używa miasto: wieża stoi na nim po lewej ręce patrzącego. Prawa i lewa liczone są w heraldyce od tarczy, nie od patrzącego, więc lewa ręka patrzącego to prawa strona heraldyczna — dlatego w opisie heraldycznym latarnia stoi z prawej strony, choć statut mówi o lewej. Pomarańczowy nie należy do klasycznych tynktur, więc słońce zostaje przy barwie ze statutu. Resztę dopowiada rysunek, nie statut: żagle są same, bez kadłubów, ustawione jeden za drugim i coraz mniejsze ku prawej ręce patrzącego; słońce to wielkie koło, którego dolną część ucina linia lądu, a latarnia wyrasta ze skrawka mierzei po lewej ręce patrzącego, tuż przy największym żaglu. Wzoru graficznego statut nie zawiera — odsyła po niego do „odrębnej uchwały Rady”.

Historia

Krynica Morska jest miastem od 2 kwietnia 1991 roku. Rozporządzenie Rady Ministrów z 22 grudnia 1990 roku utworzyło w województwie elbląskim gminę Krynica Morska z obszarów trzech wsi gminy Sztutowo — Krynicy Morskiej, Nowej Karczmy i Przebrna — i nadało jej status miasta. Wcześniej miejscowość praw miejskich nie miała: do 1945 roku był to niemiecki kurort Kahlberg, a w latach 1947–1958 nosiła nazwę Łysica. Starszego herbu nie odnotowuje żadne dostępne źródło.

Najstarszy akt w sprawie herbu, o jakim wiadomo, jest znany tylko z odesłań. Dwie uchwały Rady z 2007 roku piszą, że opis herbu „został określony” w uchwale Rady Miejskiej nr VI/42/92 z 25 listopada 1992 roku, podjętej ponad półtora roku po nadaniu praw miejskich, i że herbu wolno używać „tylko w kolorach” w niej określonych. Samej uchwały z 1992 roku nie udało się odnaleźć, więc nie wiadomo, jak brzmiał jej opis ani czy miała rysunek i uzasadnienie — rok 1992 pochodzi z tych odesłań, nie z przeczytanego dokumentu. Nazwiska projektanta nie podaje żadne dostępne źródło. Najstarszy tekst o herbie, jaki da się dziś przeczytać, to statut miasta uchwalony 10 listopada 2000 roku uchwałą nr XXVI/187/2000: jego § 3 opisuje herb słowami i podaje, że wzór zawiera załącznik nr 1, którego jednak — jak zaznacza przypis w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego — nie opublikowano. Statut uchwalony 30 kwietnia 2003 roku uchwałą nr V/54/03 przeredagował ten opis, nie zmieniając ani elementów, ani barw, przeniósł go do § 6 ust. 1 i zamiast załącznika odesłał po wzór do „odrębnej uchwały Rady”, bez podania jej numeru. Obowiązujący statut, przyjęty uchwałą nr VIII/83/11 Rady Miejskiej w Krynicy Morskiej z 16 listopada 2011 roku i ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego z 2012 roku pod poz. 1110, powtarza ten ustęp słowo w słowo; zmiany statutu z 2018 i 2025 roku go nie dotknęły.

Zmieniały się za to przepisy o tym, kto i na jakich warunkach może herbu używać. Statut z 2003 roku stanowił, że poza wymienionymi w nim przypadkami użycie herbu jest odpłatne. Uchwała nr IX/46/07 z 12 czerwca 2007 roku ustaliła stawki: za użycie herbu w celach komercyjnych albo przez przedsiębiorców 50 zł netto plus VAT, gdy trwa do miesiąca, i 50 zł netto plus VAT miesięcznie, gdy trwa dłużej. Cztery miesiące później Rada ją uchyliła; uchwała nr XIII/73/07 z 16 października 2007 roku ustala ogólne zasady i o opłatach nie wspomina. Statut z 2011 roku powtórzył jednak niemal słowo w słowo zasady z 2003 roku, razem z odpłatnością, i w tej części — § 6 ust. 2–9 — Wojewoda Pomorski stwierdził jego nieważność rozstrzygnięciem nadzorczym z 27 grudnia 2011 roku: zasady używania herbu nie są materią statutu, który stanowi o ustroju gminy i organizacji jej organów. W mocy został sam opis.

Co znaczą godła

Dokument miasta objaśnia wprost tylko jeden znak: statut z 2000 roku pisze, że czarne skrawki po obu stronach żagli symbolizują Mierzeję Wiślaną, a późniejsze statuty nazywają je po prostu skrawkami Mierzei Wiślanej. Pewne jest więc tyle: czarne skrawki lądu to Mierzeja Wiślana, na której między Zatoką Gdańską a Zalewem Wiślanym leży miasto, a czarna wieża to latarnia morska — tak nazywa ją statut. Żagli, słońca i niebieskiego tła żaden dostępny dokument nie tłumaczy, a uchwały z 1992 roku, w której mogło stać uzasadnienie, nie udało się odnaleźć. Reszta to odczytania z opracowań popularnych, które nie podają źródła: polska Wikipedia wiąże symbolikę herbu z wypoczynkowym charakterem miasta, a blog Herby z bliska pisze, że herb zaprojektowano tak, by podkreślić turystyczny charakter miejscowości, i że błękit tarczy symbolizuje wody Morza Bałtyckiego i Zalewu Wiślanego. Dlaczego żagli jest trzy i dlaczego słońce jest pomarańczowe, nie wyjaśnia żadne z nich.

Latarnia to jedyny element herbu, który da się odnieść do konkretnej budowli, ale statut mówi tylko o czarnej latarni morskiej — nie wskazuje, że chodzi o wieżę w Krynicy, a tym bardziej, czy o dzisiejszą, czy o jej poprzedniczkę. Pierwsza latarnia zaświeciła 1 maja 1895 roku; zaminowana przez wycofujących się Niemców, została zniszczona 3 maja 1945 roku. Obecną wieżę otwarto 25 sierpnia 1951 roku, więc w 1992 roku stała już tylko ona. Blog Herby z bliska pisze o latarni „z końca XIX w.”, choć wieża z tamtych lat nie przetrwała wojny.